Inhoud opleiding keuzehulpgesprekken onbedoelde zwangerschap

Doel

Het doel van de opleiding is keuzehulpverleners leren hoe zij het vermogen van onbedoeld zwangere vrouwen kunnen vergroten om hun situatie te overzien en te beoordelen. Zo kunnen vrouwen de verschillende mogelijkheden evalueren en op basis van neutrale informatie een weloverwogen beslissing nemen.

Het keuzehulpgesprek onbedoelde zwangerschap

Het voeren van een keuzehulpgesprek onbedoelde zwangerschap vraagt om een specifieke houding en handelen. Dit komt doordat zowel de intake als het keuzehulpgesprek in een uur tot anderhalf uur plaatsvinden en tevens doordat er sprake is van een urgente, en soms zelfs crisissituatie. Voor veel cliënten is dit één van de meest essentiële besluiten die zij moeten nemen in hun leven en dat maakt het gesprek intensief. Er is weinig tijd om de situatie van de cliënt goed te verkennen. De keuzehulpverlener moet dus enerzijds doorpakken en in rap tempo naar de kern van het probleem gaan, maar anderzijds ook ruimte en rust bieden in het gesprek en hoofd- en bijzaken van elkaar kunnen scheiden. 

Tijdens het trainingstraject zal het accent grotendeels liggen op het ontwikkelen van vaardigheden en visie en op reflectie van het eigen handelen tijdens keuzehulpgesprekken. Daarbij wordt er gebruik gemaakt van een gespreksleidraad keuzehulpgesprekken. De keuzehulpverlener heeft daarbij aandacht voor ethische, medische, sociale en culturele dilemma’s bij cliënten, betrokkenen en andere hulpverleners. Als basis voor het leerproces van iedere hulpverlener in deze opleiding wordt gebruik gemaakt van een ‘Competentieprofiel keuzehulp bij onbedoelde zwangerschap’. In dit profiel staan de competenties omschreven waarover de keuzehulpverlener moet beschikken. De competenties zijn toegeschreven op het verlenen van neutrale keuzehulp. 

Het opleidingstraject 

Het opleidingstraject bestaat uit vier trainingsonderdelen:

  1. Basistraining
  2. Jaarlijkse bijscholing
  3. Intervisie en coaching
  4. Verdiepingsmodule psychosociale begeleiding bij uitdragen zwangerschap

Basistraining

De tweedaagse basistraining is opgedeeld in 4 dagdelen met ieder een eigen thema- verdeeld over twee niet aaneensluitende dagen. Er zit maximaal drie weken tussen het volgen van de twee trainingsdagen. In chronologische volgorde wordt er in de dagdelen aandacht besteed aan de visie en de houding van de deelnemers op onbedoelde zwangerschap en de innerlijke processen die komen kijken bij de besluitvorming over het voldragen of afbreken van een zwangerschap. Hierbij ligt de focus op de basishouding; neutraal, onbevooroordeeld, meerzijdig partijdig zijn. Er worden verschillende interventies en methoden behandeld die de cliënt een stap verder kunnen helpen bij het maken van een keuze zoals de Invention Mapping Methode, meerzijdig partijdig werken, psycho-educatie en krachtgericht werken.  Ook het omgaan en de gespreksvoering met specifieke doelgroepen zoals pubers, cliënten met een licht verstandelijke beperking, cliënten die te maken hebben met eerwraak en seksueel geweld, cliënten met een latente kinderwens, laatste kans op kind of voltooide gezin wordt behandeld. Doorlopend wordt er geoefend met het integreren van al het geleerde in houding en handelen. De deelnemers oefenen om de beurt een deel van het gesprek. Dit gebeurt met behulp van rollenspellen en het inzetten van casuïstiek. 

Naast het werken aan eigen kennis, vaardigheden, houding en visie, is er binnen de basistraining aandacht voor afstemming van ondersteuning en nazorg in het hulpverleningsproces met andere professionals die betrokken zijn.

Het faciliteren van de samenwerking in de eigen maar ook tussen de diverse opleidingsgroepen in de online leeromgeving, vormt een basis voor verdere verbinding.

Binnen de online omgeving van de opleiding worden ook de actuele ontwikkelingen op het gebied van preventie, ondersteuning en zorg binnen het kader van het zevenpuntenplan van VWS gedeeld.

Jaarlijkse bijscholing

Om de kennis en vaardigheden van de keuzehulpverleners die de basistraining hebben gevolgd op peil te houden, wordt er een jaarlijkse bijscholingsdag georganiseerd. Tijdens deze dag staan actuele thema’s centraal waarin bijscholing gewenst is. Die thema’s worden onder andere opgehaald uit de intervisie- en coachingsmomenten met de professionals die de keuzehulpgesprekken voeren. Deze jaarlijkse bijscholing wordt een keer per jaar aangeboden.

Intervisie en coaching

Voor het borgen van kwaliteit is het belangrijk om ruimte te bieden om inhoudelijke casuïstiek of vraagstukken te bespreken met een intervisiebegeleider en met een mede-keuzehulpverlener. Hiertoe wordt tweemaal per jaar per regio intervisie georganiseerd.

Verdiepingsmodule psychosociale begeleiding bij uitdragen zwangerschap

Indien tijdens of na een keuzehulpgesprek de vrouw besluit om de zwangerschap uit te dragen, kan de keuzehulpverlener de vrouw nog enige ondersteuning bieden. Fiom biedt een module aan die verdieping brengt in het psychosociaal begeleiden van de vrouw (en haar partner) indien besloten is tot het uitdragen van de zwangerschap. Hierbij gaat het over zelf zorgen, pleegzorg of afstand ter adoptie. De module is een dagdeel.

Tweejaarlijkse online toets counselingsvaardigheden

De kwaliteitseisen voor keuzehulp, zoals opgesteld door het ministerie van VWS, vragen om het tweejaarlijks toetsen van de kennis en vaardigheden van keuzehulpverleners, middels een online toets counselingsvaardigheden. Fiom ontwikkelt deze toets waarin de elementen uit de kwaliteitseisen, basistraining en bijscholing aan de orde komen. Diverse bijscholingsonderwerpen worden getoetst via een aantal casussen vanuit de basistraining, bijvoorbeeld casus 'licht verstandelijk beperkt (LVB)', ‘voltooid gezin’ maar ook nieuwe bijscholingsonderwerpen zoals systemisch werken. De toets wordt in de online leeromgeving van de getrainde hulpverleners ingebed. Indien een deelnemer niet slaagt voor de toets, krijgt deze binnen zes weken een herkansing. In de online leeromgeving is alle informatie beschikbaar om de benodigde kennis en informatie nogmaals door te nemen voordat de herkansing wordt gedaan. Indien de herkansing nog onvoldoende is, heeft dit tot gevolg dat de keuzehulpverlener wordt uitgeschreven uit het Landelijk Beroepsregister Keuzehulp.

Het volgen van de training resulteert er in dat deelnemers: 

  • Kennis hebben over onbedoelde zwangerschap en de dilemma’s die hierbij komen kijken, aan de hand van huiswerkopdrachten in de eigen online leeromgeving en oefeningen in de training. 
  • Vaardigheden en competenties oefenen en ontwikkelen met behulp van casuïstiek. 
  • Een heldere visie hebben op hun eigen rol en houding.  
  • Zich kunnen verhouden tot- en omgaan met ethische dilemma’s rondom onbedoelde zwangerschap. 

Werken in een blended leeromgeving

De deelnemers krijgen toegang tot een online leeromgeving waarbinnen ze gedurende het gehele opleidingstraject hun eigen portofolio opbouwen door te werken aan huiswerk- en reflectieopdrachten. Daarnaast ontvangen ze een reader met daarin achtergrondinformatie Sommige artikelen in de achtergrondinformatie horen bij de verplichte leesstof; hier zijn huiswerkopdrachten aan gekoppeld. De overige artikelen zijn niet verplicht om te lezen, maar vormen wel een relevant naslagwerk. 

Deelnemers maken al voor aanvang van de basistraining op het online platform kennis met hun trainer(s) en hun medeparticipanten en ontvangen instructies voor het gebruiken van de leeromgeving en het inrichten en opbouwen van hun persoonlijk portfolio. Online learning wordt gezien als social learning waarbij er veel ruimte is voor sterk leren van elkaar bijvoorbeeld middels peer-feedback.

Studielast

Onderdeel opleiding
Studielast
Basistraining 32 uur
Bijscholing 10 uur
Intervisie 6 uur
Verdiepingsmodule psychosociale begeleiding uitdragen zwangerschap 6 uur
Online toets counselingsvaardigheden 2 uur
Totaal 56 uur

 

Profiel van de trainers

De trainerspool voor deze training bestaat uit ervaren maatschappelijk werkers die ervaring hebben met het voeren van keuzehulpgesprekken en met de doelgroep. De trainers bezitten een relevante vakinhoudelijke deskundigheid en geven relevante en actuele voorbeelden en casuïstiek. Ze zijn ervaren trainers die kennis hebben van groepsdynamica, volwasseneducatie en didactiek en zijn in staat om de doelstellingen, werkvormen, materialen en methodieken aan te passen op de situatie en de leerbehoefte van de deelnemers. Tijdens de basistrainingen wordt er met een trainingsgroep van minimaal zes en maximaal 12 personen gewerkt om de onderlinge interactie, discussie en reflectie mogelijk te maken. 

Accreditatie beroepsgroepen en certificering

Sinds 2015 is de basistraining keuzehulpgesprekken van Fiom geaccrediteerd voor 8 punten bij de relevante beroepsvereniging Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland (V&VN). Na het succesvol afronden van de training worden via PE-online de betreffende accreditatiepunten toegekend. Het Kwaliteitsregister V&VN is een aanvulling op de Wet Beroepen Individuele Gezondheidszorg (BIG). De accreditatie van de training van Fiom draagt op deze manier bij aan de herregistratie in het BIG-register. 

Ook is de training voor 47,75 punten geaccrediteerd bij SKJ. 

Indien zich nieuwe beroepsgroepen aanmelden voor de opleiding keuzehulpgesprekken wordt ook voor deze kwaliteitsregisters accreditatie aangevraagd. 

Fiom is ook CRKBO gecertificeerd.