Zorg bij donorkinderen om benoeming ethicus in commissie zwaarwegende belangen

Zorg bij donorkinderen om benoeming ethicus in commissie zwaarwegende belangen
27/09/2021 -
Categorie: Donorconceptie

Donorkinderen en deskundigen uiten hun zorg over de benoeming van medisch ethicus Wybo Dondorp als lid van de adviescommissie van de Stichting donorgegevens kunstmatige bevruchting (SDKB). De adviescommissie beoordeelt door de donor aangevoerde zwaarwegende belangen, wanneer een donor niet instemt met de verstrekking van zijn persoonsidentificerende gegevens. Door eerdere uitspraken van Dondorp is er twijfel of hij een onbevooroordeeld advies kan geven.

Procedure adviescommissie

Vanaf 16 jaar kan een donorkind bij de SDKB een aanvraag indienen voor persoonsidentificerende informatie van de donor. Dit betreft de volledige naam, geboortedatum en woonplaats van de donor. Een donor kan bezwaar maken tegen het delen van deze informatie; hij geeft dan aan dat er zwaarwegende belangen zijn. Het is de taak van de adviescommissie om de zwaarwegende belangen van de donor te beoordelen en het SDKB-bestuur advies te geven.

Het bestuur bepaalt uiteindelijk of gegevens met het donorkind gedeeld worden of niet. Bij deze afweging worden de zwaarwegende belangen van het donorkind verondersteld; het donorkind hoeft zijn of haar belangen dus niet nader toe te lichten. De adviescommissie bestaat uit een jurist, een pedagogisch deskundige en een ethicus. Deze procedure geldt voor donoren die gedoneerd hebben na 1 juni 2004 (invoering Wet donorgegevens kunstmatige bevruchting). In juni 2021 bepaalde de rechter dat deze procedure ook geldt voor B-donoren van voor 2004, ook wanneer zij later kozen voor anonimiteit.

Onrust bij donorkinderen en deskundigen

In de wet staat dat de adviescommissie zodanig samengesteld moet worden dat leden het perspectief van donorkinderen en donoren vertegenwoordigen. In 2018 publiceerde Wybo Dondorp samen met Guido de Wert een opiniestuk in het NRC. Hier spreekt hij over ‘de mythe van het fundamentele belang van genetische verwantschap’. Verschillende donorkinderen en deskundigen uiten nu hun zorg over de mogelijke vooringenomenheid van ethicus Wybo Dondorp in het nadeel van donorkinderen.

Voorkom vermoeden van vooringenomenheid

Het CIBG, een uitvoeringsorganisatie van het ministerie van VWS waar de SDKB onder valt, geeft aan geen enkele twijfel te hebben aan de beoordeling van Dondorp. Bovendien gaan de adviezen van de commissie eerst nog langs het bestuur van de SDKB voordat er een definitief besluit genomen wordt.

Het is in ieders belang dat er vertrouwen en draagvlak is voor de adviescommissie en de adviezen die zij opstelt. De benoeming van de leden van de adviescommissie zou wat ons betreft transparant moeten verlopen. Op dit moment is niet helder hoe de procedure van benoeming is verlopen en door wie de uiteindelijke keuze is gemaakt. Openheid van zaken hierin, zou een goede stap zijn.

Meer lezen:

Donorkinderen willen omstreden ethicus niet in hun commissie: hij vindt dat 'ze zich aanstellen' - de Volkskrant, 18 september 2021

Reactie op NRC artikel: 'Donorconceptie is niet met adoptie vergelijkbaar' - Fiom, 16 november 2018