Wat valt op bij de meest recente abortuscijfers?

Echo van een zwangere vrouw
24/02/2020 -
Categorie: Abortus

In 2018 werden 31.002 zwangerschapsafbrekingen uitgevoerd. Dit zijn er 479 (1,5%) meer dan in 2017. Veruit het grootste deel van de zwangerschapsafbrekingen (82%) vindt plaats in het eerste trimester (t/m 12 weken zwangerschap). Meer dan de helft van de behandelde vrouwen had al één of meer kinderen. De belangrijkste bron voor abortuscijfers is de jaarlijkse rapportage over abortuszorg van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ).

De belangrijkste cijfers van 2018 op een rij

Belangrijkste cijfers over abortus op een rij

Wat valt op?

25-30 jarigen nog steeds grootste groep

Het beeld van de vrouw die ongewenst zwanger raakt is nog vaak dat dit vooral ‘domme jonge meiden’ zijn. Dit terwijl het aantal tienermoeders en tienerzwangerschappen in Nederland al jaren daalt. 

De cijfers uit de jaarrapportage WAZ laten zien dat  vanaf 2015 jaarlijks de grootste groep vrouwen die voor abortus kiest tussen de 25 en 30 jaar is. Ook bij de oudere leeftijdscategorieën zien we de afgelopen jaren een lichte stijging, waarbij het aandeel van 30 tot 34 jarigen het sterkst toeneemt. Bij de jongere leeftijdscategorieën < 15 jaar en 15 tot 20 jaar is er juist een daling van het aantal zwangerschapsafbrekingen. 

Overzicht aantal abortussen per leeftijdscategorie periode 2010-2018

Meeste zwangerschapsafbrekingen bij vrouwen met kinderen

Meer dan de helft van de vrouwen die voor een abortus kozen had één of meer kinderen. Het veelvoorkomende vooroordeel dat alleen vrouwen die losse contacten of onenightstands hebben onbedoeld zwanger raken klopt niet. De meeste ongewenste zwangerschappen komen voor bij vrouwen in een vaste relatie (79%). De redenen waarom een deel van deze vrouwen voor abortus kiezen is vaak een combinatie van factoren, maar één van deze factoren is ook zeker een ‘voltooid gezin’. 

Meer vrouwen melden zich eerst bij de huisarts

64% van de vrouwen is door de huisarts naar de abortuskliniek verwezen. Dit is een toename ten opzichte van voorgaande jaren. Reden hiervoor zou kunnen zijn dat de huisarts als vertrouwenspersoon wordt gezien, maar de reden zou ook meer praktisch van aard kunnen zijn. In het geval van een abortus na 16 dagen overtijd moet een vrouw haar verzoek bij een arts kenbaar maken, waarna er 5 dagen beraadtermijn ingaan tot behandeling. Het verzoek voor een zwangerschapsafbreking kan een vrouw doen bij een abortuskliniek, maar ook bij de eigen huisarts. Klinieken wijzen telefonisch ook veelal op deze mogelijkheid. Het eerst melden bij de huisarts voorkomt dat een vrouw twee keer naar de abortuskliniek moet.

Bij overtijdbehandelingen kiest bijna de helft voor de abortuspil

Bij 48% van de overtijdbehandelingen wordt gekozen voor een medicamenteuze behandeling, oftewel de abortuspil. Over alle zwangerschapsafbrekingen genomen is dit 26%. De abortuspil kan worden gebruikt tot 9 weken in de zwangerschap en wordt dus bij vroege afbrekingen als optie aan de vrouw voorgelegd. 

Nacontrole vaker bij de huisarts

Na de abortusbehandeling wordt met de vrouw een afspraak gemaakt voor medische nacontrole. 27% kwam hiervoor terug naar de abortuskliniek, maar 70% van de vrouwen werd naar haar eigen huisarts verwezen. Omdat steeds meer vrouwen ook via een verwijzing van de huisarts bij de kliniek komen en deze dus al op de hoogte is kan het voor de vrouw prettig zijn de nacontrole ook daar te laten plaatsvinden. De (na)zorg dicht bij huis.

Stijging anticonceptievoorschrift door huisarts

Bij de abortuskliniek is er altijd aandacht voor anticonceptie. In de afgelopen jaren valt op dat het aantal vrouwen dat de kliniek verlaat met een anticonceptievoorschrift afneemt. In 2018 was dit 48%. Nog 45% krijgt hiervoor een verwijzing naar de huisarts. Een verklaring hiervoor kan zijn dat de vrouw hier uit financiële overweging voor kiest. Zo wordt bijvoorbeeld plaatsing van langdurige anticonceptie in 2018 bij huisarts wel vergoed, maar bij de kliniek niet. Sinds dit jaar krijgen klinieken net als de huisarts een vergoeding voor plaatsing van bijvoorbeeld een spiraaltje en kan in sommige gevallen ook een spiraal gratis door de kliniek worden aangeboden. Eventuele effecten hiervan zijn over twee jaar in de jaarrapportage Wet Afbreking Zwangerschap 2020 terug te zien.

Verder lezen