Serie ‘De baby-industrie’ toont complexiteit grensoverschrijdende voortplantingstechnologie

Baby-industrie
23/03/2018 -

De eerste aflevering van de vierdelige serie ‘De baby-industrie’ bevestigt de complexiteit van de grensoverschrijdende voortplantingstechnologie. In de serie zijn wensouders te zien die afreizen naar landen als Spanje en Cyprus om zich daar te laten behandelen en middels een anonieme eiceldonor zwanger te worden. Ook Nederlandse koppels, die uitbehandeld zijn in ons eigen land, volgen die route. Eiceldonatie lijkt in die landen een booming business. In de serie zien we de kwetsbaarheid en afhankelijkheid van wensouders en donoren.

Presentatrice Liesbeth Staats gaat in de serie op bezoek bij klinieken en ziet dat de eicellen vaak niet worden gedoneerd door Spaanse studentes, zoals de klinieken doen geloven, maar in werkelijkheid vaker worden geleverd door Oost-Europese vrouwen met een laag inkomen. Ook zien we een Nederlands stel dat met behulp van en wedstrijd een eicel-behandeling heeft gewonnen. De behandeling vindt plaats in Spanje mits zij zorgen voor publiciteit voor de betreffende kliniek. Ondanks dat ze weten dat de eicel afkomstig is van een anonieme donor, en ze dit liever anders zouden zien, maken zij toch gebruik van deze optie. Volgens één van de klinieken is het voordeel van anonimiteit dat er ‘zo geen problemen kunnen ontstaan’. In het hele proces blijven eiceldonoren dan ook strikt gescheiden van de wensouders die hun eicellen ontvangen. Dat in Nederland sinds 2004 anonieme donatie verboden is én dat anonimiteit op de langere termijn niet gegarandeerd is vanwege de opkomst van DNA-technieken, lijkt er niet toe te doen.

Recht van het kind

In deze reportage wordt zowel door wensouders alsook door donoren weinig stilgestaan bij wat deze ontstaanswijze betekent voor het kind. Voor welke vragen over zijn of haar oorsprong komt het kind later te staan? Fiom heeft jarenlange ervaring in de begeleiding van mensen met onbeantwoorde afstammingsvragen. We weten wat voor impact dit kan hebben op het zelfbeeld en identiteitsvorming. Afstammingsvragen zijn existentiële vragen die levenslang van invloed kunnen zijn. Elk mens heeft recht op informatie over zijn biologische ouders en zou toegang moeten hebben tot zijn afstammingsgegevens. Als gebruik is gemaakt van donorgameten of een draagmoeder heeft het kind recht op kennis over deze bijzondere ontstaansgeschiedenis.
Het geven van goede, onafhankelijke voorlichting en begeleiding aan wensouders is van essentieel belang. Zijn zij vooraf goed geïnformeerd, dan realiseren ze zich de consequenties van hun keuzes voor hun toekomstige kind.

Werving in strijd met de wet 

Fiom is bezorgd over het aantal wensouders dat via een buitenlandroute gebruik maakt van draagmoeders en (anonieme) donoren. Uitbuiting, misbruik en winstoogmerk zijn verweven met de praktijk, zoals ook deze serie laat zien. De IVF-kliniek uit Alicante heeft in Nederland een steunpunt, organiseert hier voorlichtingsbijeenkomsten en voert actief reclame. In antwoord op eerdere Kamervragen hierover gaf voormalig minister Schippers aan dat deze manier van werven niet strafbaar is. Ook de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie heeft eerder bezwaren geuit tegen de praktijken van de Spaanse vruchtbaarheidskliniek in Nederland. De kliniek handelt in strijd met de Nederlandse wet omdat zij gebruik maakt van anonieme eiceldonoren. De Nederlandse overheid heeft, op grond van een visie, wetgeving gemaakt. Hier gaat ook een ethisch signaal vanuit waar we als Fiom volledig achter staan. We vinden dan ook dat werving in Nederland voor vruchtbaarheidsbehandelingen in het buitenland, die in strijd zijn met de Nederlandse wet, verboden moet worden.

Meer informatie?