Opinie: Niet schreeuwen maar praten over abortus

Eline Dalmijn, projectmanager Fiom
12/12/2017 -

Door: Eline Dalmijn, projectmanager bij Fiom

‘Praat over abortus!’ dat is de boodschap in de campagne van Fiom. Ondanks dat abortus sinds 1984 een legale optie is in Nederland, is het nog steeds omringd door negativiteit. Praten over je abortus is een taboe. Kom je hier wel voor uit dan krijg je meteen een stortvloed aan meningen over je heen. Deze cyclus wil Fiom helpen doorbreken. 

Nederland kent internationaal gezien een laag aantal abortussen per jaar (31.000). Ondanks dit relatief lage aantal, zou iedereen op basis van deze statistiek iemand moeten kennen die een abortus heeft gehad. Maar ga eens bij jezelf na; heeft iemand wel eens met jou gesproken over hun eigen ervaring met abortus? 

In de campagne van Fiom doen twee vrouwen hun verhaal over abortus. Het is duidelijk dat het hen geholpen zou hebben in de verwerking als ze over hun abortus hadden kunnen praten. Nu hebben zij lang moeten rondlopen met een – voor hun gevoel - geheim, ondanks dat zij achter hun keuze voor abortus stonden. Deze verhalen staan niet op zichzelf; Fiom hoort dit van meer vrouwen die een abortus hebben gehad. Ook uit onderzoek blijkt dat vrouwen het moeilijk vinden om over hun abortus te praten, het taboe groeit (Seks onder je 25e, Rutgers 2017). 

Zonder veroordeling

Iedereen heeft een mening als het over abortus gaat. Het wakkert al snel de discussie aan over waar het zelfbeschikkingsrecht van de vrouw eindigt en het ongeboren leven begint. En over wat ‘goede’ en ‘verkeerde’ redenen zijn voor een abortus. Maar daar gaat het niet om. Het gaat erom dat vrouwen die voor een abortus hebben gekozen er baat bij hebben als ze hier over zouden kunnen praten. Zonder meteen veroordeeld te worden.

Negatieve reacties

De reacties, die volgden op de twee verhalen uit de campagne, maken pijnlijk duidelijk wat het taboe rondom abortus in stand houdt. De opmerkingen bij de video’s zijn erg zwart-wit, waarbij helaas de negatieve geluiden overheersen. Een deel hiervan is zelfs op de persoon gericht. Kreten als ‘abortus is babymoord’ komen meerdere malen voorbij. De discussie bij de verhalen gaat al snel over of abortus goed of fout is, waarbij iedereen met meningen strooit. Aan het punt ‘maak abortus bespreekbaar’ wordt in het merendeel van de reacties voorbij gegaan. 

Dat er een taboe rust op abortus blijkt ook uit de online censuur die door social mediakanalen wordt toegepast. Zo mag adverteren op YouTube en Google (AdWords) niet altijd, simpelweg omdat het woord ‘abortus’ erin voorkomt. Al deze signalen maken duidelijk waarom het juist zo belangrijk is om meer ruimte te creëren om over abortus te praten en de discussie over goed of slecht hierbij los te laten. 

Alternatieve mogelijkheden

Het is tijd om  te stoppen met schreeuwen. En even stil te staan bij de situatie van vrouwen die een abortus hebben meegemaakt. 

Volgens de wet heeft iedereen het recht om te beslissen over zijn of haar eigen lichaam. Zo hebben ongewenst zwangere vrouwen de keuze om de zwangerschap uit te dragen (met de optie tot afstand ter adoptie en pleegplaatsing) of af te breken. En deze keuze wordt echt niet licht genomen door de vrouwen die zich in deze situatie bevinden, weet Fiom uit ervaring. Voor elke ongewenst zwangere vrouw (en haar omgeving) spelen verschillende factoren een rol, die zij zelf afweegt om tot een keuze te komen die past bij haar en haar leven. Dit is altijd een combinatie van redenen en niet slechts één reden (gebrek aan financiële middelen) zoals pro-life organisaties pretenderen. Het is niet aan anderen om zich met deze persoonlijke keuze te bemoeien of om aan te geven wat hierin goed of fout zou zijn. Bij het onderwerp abortus, gaat het vooral om respect hebben voor elkaar en te erkennen dat meningen en keuzes kunnen verschillen. Dit zou het een stuk makkelijker maken om over abortus te praten en om voor vrouwen, die dit hebben meegemaakt, hier steun in te vinden. 

Eerste kleine stap

Het is duidelijk dat er nog een weg te gaan is om zonder oordeel of veroordeling over abortus te kunnen praten. Met de campagne van Fiom is een kleine eerste stap gezet. De stip op de horizon staat er en is mooi verwoord in één van de reacties op een verhaal uit de campagne:

“Abortus is voor mij geen vraag of discussie over moord of geen moord. Voor mij gaat het om zelfbeschikking, onafhankelijkheid en emancipatie. Alle gevoelens er omheen (schaamte, woede, verdriet, schuld etc.) zijn waar en van een ieder persoonlijk. Van mijn kant geen oordeel over de persoonlijke beslissing om een abortus te laten doen. Anders dan veel medeleven over een moeilijke beslissing. Maar ik ben ook trots dat ik in een land leef waar ik de keuze heb. Nu ook de steun nog…van mij in ieder geval wel.” 

Meer informatie: