Onderzoek eenvoudige adoptie van start

Plaatje van kind, waarvoor eenvoudige adoptie wellicht een mogelijkheid wordt, nieuws van Fiom.

Vorig jaar heeft de Staatscommissie Herijking ouderschap in haar rapport ‘Kind en ouders in de 21ste eeuw’ aanbevolen om naast volle adoptie, een vorm van eenvoudige of zwakke adoptie mogelijk te maken. Deze aanbeveling is in het regeerakkoord overgenomen en vormt de aanleiding voor een onderzoek recent in gang is gezet door het WODC.

Verschillende vormen adoptie

De Staatscommissie stelt in haar rapport: ‘De huidige Nederlandse adoptieregeling heeft de vorm van de volle of sterke adoptie. Dit betekent dat, als een kind wordt geadopteerd, de juridische band die het met zijn oorspronkelijke ouders heeft, wordt doorgesneden en vervangen door een juridische band met een of twee adoptiefouders. Het kind is niet langer familie van zijn oorspronkelijke ouders en familieleden (broertjes, zusjes, opa’s en oma’s, ooms en tantes etc.), maar wordt familie van de adoptiefouders en hun familieleden. In sommige andere landen kent men naast deze volle of sterke adoptie een andere vorm van adoptie, die doorgaans bekend staat als de zwakke of eenvoudige adoptie. In een land dat de eenvoudige adoptie kent,  behoudt een kind een juridische band met zijn oorspronkelijke ouders en familieleden en krijgt het daarnaast een juridische band met de adoptief ouders en hun familieleden.’

Doel onderzoek

Het WODC wil dat in het uitgezette onderzoek wordt nagegaan wat de behoeften zijn van zowel pleegouders als pleegkinderen met betrekking tot eenvoudige adoptie. Ze stelt hier als vraag bij wat de voor- en nadelen van eenvoudige adoptie ten opzichte van de huidige situatie in pleegzorgsituaties zijn. Ook de gevolgen voor andere vormen van ouderschap moeten in kaart worden gebracht, evenals de praktische en financiële consequenties. Daarnaast biedt het onderzoek inzicht in de wet- en regelgeving over eenvoudige adoptie in andere landen, met aandacht voor de uitwerking van deze regels in de praktijk.

Gevolgen eenvoudige adoptie

De invoering van een vorm van eenvoudige adoptie biedt pleeggezinnen de kans op een steviger juridische positie ten aanzien van hun pleegkind. Het zal daarnaast ook consequenties hebben voor het afstaan van een kind ter adoptie in Nederland. Naast de keuze voor een volledige adoptie heeft de moeder (en indien betrokken de biologische vader) die afstand ter adoptie overweegt dan ook de mogelijkheid tot eenvoudige adoptie.
Tot nu toe heeft een onbedoeld zwangere vrouw die niet zelf voor haar kind kan gaan zorgen en voor wie abortus geen optie (meer) is, de keuze tussen afstand ter adoptie of een vaste pleegplaatsing. Bij afstand ter adoptie worden alle juridische banden tussen ouder en kind verbroken en verliezen de biologische ouders alle rechten. Een reden om te kiezen voor een vaste pleegplaatsing is dat de moeder dan wel geen mogelijkheden ziet om haar kind groot te brengen, maar toch graag op regelmatige basis contact wil houden met haar kind. Het kind wordt opgevangen door een pleeggezin waar het in principe kan blijven tot het volwassen is. Een pleegplaatsing is minder rigoureus dan afstand ter adoptie. Aan de andere kant wordt de feitelijke positie van het kind in het gezin minder beschermd, bijvoorbeeld op het terrein van erfrecht, nationaliteit en recht op levensonderhoud.
Eenvoudige adoptie kan bij afstand ter adoptie een waardevolle mogelijkheid bieden waarbij zowel de biologische ouders als adoptiefouders juridische banden behouden. Het zou een tussenvorm kunnen bieden die de nadelen van adoptie én van pleegplaatsing ondervangt.

Eenvoudige adoptie als kans

De samenwerkingspartners die de begeleiding bieden bij een voornemen tot afstand zien eenvoudige adoptie als een kans. Daarom maakt Fiom zich er hard voor dat bij het onderzoek ook de ervaring en mening meegenomen worden van de betrokkenen bij voornemens tot afstand ter adoptie in Nederland.

Meer informatie