Minister stopt huidig onderzoek naar Afstand en adoptie

onderzoek-afstand-en-adoptie
10/11/2021 -

Demissionair minister Dekker heeft het onderzoek naar Afstand en Adoptie stopgezet. Dit maakte hij op 9 november bekend in een beleidsreactie op het rapport van de Commissie van onafhankelijke deskundigen inzake afstand en adoptie. De minister wil nu een onafhankelijke commissie opdracht geven onderzoek te doen naar de geschiedenis van het systeem van binnenlandse afstand en adoptie, waarin alleenstaande moeders onder druk hun kinderen afstonden voor adoptie. De rol van de overheid dient hierbij nadrukkelijk meegenomen te worden. De commissie wordt begin 2022 geïnstalleerd. 

Op 8 juli 2021 bood de Commissie van onafhankelijke deskundigen minister Dekker haar rapport aan. De minister had de Commissie gevraagd om de voorgestelde herstelmaatregelen te beoordelen, na gemaakte fouten bij het Aanmeldpunt van het onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut naar Afstand en adoptie in de periode 1956-1984. De uitvoerende werkzaamheden van het Aanmeldpunt, waaronder het voeren van gesprekken met de aanmelders en het vastleggen daarvan in een verslag, waren belegd bij Fiom en later ook bij het Verwey-Jonker Instituut. De commissie heeft geconcludeerd dat bij het Aanmeldpunt zaken zijn misgegaan en dat dit het vertrouwen van de aanmelders heeft geschaad.

Belangengroepen 

Naast het rapport zijn gesprekken met de belangengroepen belangrijk geweest bij het besluit. De minister heeft in september gesproken met vertegenwoordigers van Meldpunt Adoptie, stichting De Nederlandse Afstandsmoeder en de stichting Verleden in Zicht. Hierbij bleek dat fouten bij de inrichting van het Aanmeldpunt hun weerslag hebben gehad op het vertrouwen in het onderzoek bij veel belanghebbenden.

Erkenning en ondersteuning 

Naast het krijgen van inzicht in het verleden, hebben veel belanghebbenden behoefte aan verschillende vormen van erkenning en ondersteuning. Met een zo breed mogelijke groep belanghebbenden zal de minister op korte termijn van gedachten wisselen over de vraag welke andere maatregelen hieraan kunnen bijdragen. De minister wil dat belanghebbenden ervaren dat zij serieus worden genomen en dat hun positie en hun verhaal ertoe doen. Hij gaat hiertoe verdiepende gesprekken voeren met groepen van belanghebbenden aan zogenaamde ‘erkenningstafels’.

Aanmeldverslagen  

De stopzetting van het huidige onderzoek heeft tot gevolg dat de aanmeldverslagen niet meer (tijdelijk) worden bewaard voor het nageslacht. Alle aanmeldverslagen moeten vernietigd worden. De aanmelders krijgen hier bericht over en krijgen de gelegenheid om hun aanmeldverslag te ontvangen.

Recht op informatie 

De Commissie van onafhankelijke deskundigen wijst op de betekenis van het hebben van inzicht in de eigen geschiedenis voor de belanghebbenden. De minister werkt samen met Fiom om te komen tot een overzicht van instellingen/tehuizen waar afstand en adoptie in de periode 1956-1984 heeft plaatsgevonden. Tevens wordt een overzicht gemaakt van de nog aanwezige en reeds vernietigde archieven en dossiers inzake afstand en adoptie en hun vindplaatsen, inclusief een overzicht van de archieven en dossiers waarvan de vernietigingsdatum nadert.

Informatie en contact 

Minister Dekker kondigt contactmogelijkheden aan met medewerkers van het ministerie, waar aanmelders vragen kunnen stellen, een toelichting kunnen krijgen of een luisterend oor. Het projectteam Afstand en adoptie van het ministerie verzorgt een nieuwsbrief voor iedereen die betrokken is bij of interesse heeft in binnenlandse afstand en adoptie. Hierin deelt het team de actuele ontwikkelingen. 

Fiom betreurt ten zeerste de fouten die zijn gemaakt bij de inrichting en uitvoering van het Aanmeldpunt. Fiom heeft zich steeds ingezet, samen met afstandsmoeders en geadopteerden, voor een diepgaand onderzoek naar afstand en adoptie in Nederland. We weten hoe belangrijk duidelijkheid over het verleden is voor alle betrokkenen. We hopen dat de onafhankelijke onderzoekscommissie volgend jaar van start kan gaan en het vertrouwen van de belanghebbenden zal herstellen.

Meer lezen 

Kamerbrief van 9 november 2021 met beleidsreactie op rapporten Commissie van onafhankelijke deskundige afstand en adoptie en ADR