Minister de Jonge onderneemt actie na de evaluatie van de Wet donorgegevens

Minister Hugo de Jonge
01/10/2019 -
Categorie: Wetgeving

Minister de Jonge (VWS) heeft uitgebreid gereageerd op het rapport van de Tweede evaluatie Wet donorgegevens kunstmatige bevruchting (Wdkb). In het rapport zijn zeventien aanbevelingen opgesteld gericht aan het ministerie van VWS, de Sdkb, klinieken en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). De minister zet nu een aantal concrete acties in gang.

Wetswijziging

De Wet donorgegevens kunstmatige bevruchting wordt gewijzigd. De Sdkb kan daardoor toezicht houden op het maximaal aantal kinderen dat door een donor mag worden verwekt. Ook kan ze halfbroers en -zussen, indien gewenst, met elkaar in contact brengen. Er wordt een adviescommissie ingesteld, waarin donorkinderen en donoren zijn vertegenwoordigd. Deze adviescommissie beoordeelt eventuele zwaarwegende belangen van een donor, wanneer deze niet instemt met de verstrekking van zijn persoonsgegevens. Na de wetswijziging kan een donor via de Sdkb informatie krijgen over het aantal (succesvolle) fertiliteitsbehandelingen waarbij zijn of haar geslachtscellen zijn gebruikt en over het aantal vrouwen dat bij die behandelingen betrokken was.

Herziening beleidslijn registratie geheimhoudingsverklaringen

De minister kondigt een herziening aan van het beleid ten aanzien van de registratie van geheimhoudingsverklaringen van anonieme donoren. De klinieken zullen via een brief op de hoogte worden gesteld dat alle geheimhoudingsverklaringen, evenals de persoonsidentificerende gegevens van de betreffende donoren, moeten worden overgedragen aan de Sdkb. Op deze manier kan controle plaatsvinden. De donoren van voor 2004 die een geheimhoudingsverklaring hebben ondertekend zullen niet door de Sdkb worden benaderd en hun gegevens zullen niet aan donorkinderen worden verstrekt.

Mogelijke wetswijziging switchende B-donoren

De minister is het eens met de onderzoekers dat het switchen van B-donoren naar A-donoren niet past bij de geest van de Wdkb. Op basis van de huidige wet is er echter geen ruimte voor de Sdkb om tot verstrekking van persoon identificerende gegevens van B-donoren over te gaan zonder hun instemming. Op dit moment lopen twee rechtszaken waarbij donorkinderen alsnog via de rechter de persoon identificerende gegevens van een geswitchte B-donor proberen te achterhalen. 
Afhankelijk van de rechterlijke uitspraak is de minister bereid om een wetswijziging in gang te zetten m.b.t. donoren die voor de inwerkingtreding van de Wdkb hebben gedoneerd en op een later moment zijn geswitcht van B(bekende) donor naar A(anonieme) donor. 
Een wetswijziging zou in kunnen houden dat gegevens van een B-donor van voor 2004 in principe worden verstrekt, tenzij de donor een zwaarwegend belang kan aantonen om dit niet te doen. 

Begeleiding door Fiom

De begeleiding bij het verstrekken van de donorgegevens wordt sinds 2012 verzorgd door Fiom. Hiervoor is een samenwerkingsovereenkomst opgesteld tussen de Sdkb en Fiom. De begeleiding door Fiom wordt over het algemeen als prettig ervaren aldus de onderzoekers. De begeleiding is niet verplicht maar wordt door de donorkinderen soms wel als zodanig ervaren. De Sdkb zal de samenwerkingsovereenkomst samen met Fiom nog dit jaar vernieuwen op basis van terugkoppeling van de begeleidingstrajecten van de afgelopen jaren.

Leeftijdsgrens bij inzage

De onderzoekers vinden begeleide toegang tot persoon identificerende donorgegevens vanaf 12 jaar, met een ouder, redelijk als kinderen wilsbekwaam zijn. De leeftijden die gehanteerd worden in de Wdkb zijn nu gelijk aan de leeftijdsgrenzen die gelden in de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (Wgbo). Dat betekent dat kinderen vanaf 12 jaar toegang hebben tot fysieke en sociale gegevens van de donor en vanaf 16 jaar de persoon identificerende gegevens van de donor op kunnen vragen. De minister is niet geneigd de leeftijdsgrenzen in de Wdkb te wijzigen, maar wil wel onderzoek laten uitvoeren naar leeftijdsgrenzen. Dit onderzoek kan mogelijk handvatten bieden voor de onderbouwing van de leeftijdsgrenzen in de Wdkb. 

Oproep aan anonieme donoren

De minister benadrukt in de brief dat het niet alleen aan de overheid is om donorkinderen te ondersteunen bij de zoektocht naar hun afstamming. Ook ouders van donorkinderen en donoren hebben hierin een verantwoordelijkheid. Hij roept donoren die voor de inwerkingtreding van de wet anoniem hebben gedoneerd op, om zich alsnog bekend te maken. Zodat ook de donorkinderen die voor 2004 zijn verwekt hun afstamming kunnen achterhalen. 

Meer lezen