Diny's Blog: Vondelingenluiken en -kamers..waar emotie en verstand botsen

Diny's Blog: Vondelingenluiken en -kamers. Fiom Nieuws.
22/01/2015 -
Categorie: Blog

Nederland zet van oudsher sterk in op het bespreekbaar maken van een ongewenste zwangerschap en het bieden van hulp. Een succesvolle strategie: wereldwijd beschouwd hebben we de minste tienermoeders en de minste abortusbehandelingen. Deze werkwijze helpt ook zwangere vrouwen in nood waarbij onder geheimhouding bevallen en het kind afstaan ter adoptie één van de mogelijkheden is. Het blijft heel erg om dan toch nog geconfronteerd te worden met te vondeling gelegde of gedode kinderen.

Zou zo’n vondelingenluik of -kamer dan echt een oplossing zijn om te voorkomen dat er kinderen te vondeling worden gelegd of gedood? Ik zou het echt graag willen. Het beeld van een baby, veilig, in een warme kamer, in een mooi wiegje. Het staat op mijn netvlies en is vertederend. Wat heerlijk als we zo kinderen zouden kunnen helpen.

Maar gaat het wel zo?

Ik kan er niet om heen dat in landen waar een vondelingenluik operationeel is (zoals in België, Duitsland en Hongarije) er naast de reguliere hulp en de vondelingenluiken toch nog kinderen worden verlaten en gedood. De Duitse regering heeft onderzoek laten doen en daaruit blijkt dat de doelstelling niet wordt gehaald: de beoogde doelgroep brengt niet de kinderen naar de ‘Babyklappe’ en het aantal te vondeling gelegde en gedode kinderen is niet verminderd. De portier van een ziekenhuis met een vondelingenluik in Hongarije meldt dat vijftien van de zestien te vondeling gelegde kinderen waren gebracht door een man.

Het beeld van de baby in het warme veilige wiegje is sterk, vertederend en geeft het gevoel dat je concreet iets kunt doen aan deze afschuwelijke situaties.

Maar is dat wel zo?
Rationeel moet ik concluderen dat de ervaringen met vondelingenluiken er niet op wijzen dat het probleem vermindert en het blijkt nog maar de vraag of de moeder het kind te vondeling legt.

En dat brengt me eigenlijk bij de kern. De moeder.
Allereerst. We willen niet dat mannen kinderen in een vondelingenkamer leggen. We lijken het eens over het gegeven dat dit is voorbehouden aan de moeder. Er lijkt ook consensus over het profiel van de moeder: geïsoleerd, dreiging van eerwraak, mogelijk incest, getraumatiseerd, mogelijk psychiatrische- en/of verslavingsproblematiek, jong, in paniek, met hormonale schommelingen door de bevalling. Zou deze vrouw werkelijk rationeel genoeg kunnen denken en handelen en de vondelingenkamer kunnen vinden? En als ze al op de hulpknop drukt; je wilt haar toch eerder helpen? Een ongecontroleerde zwangerschap en bevalling is risicovol voor kind en moeder.

Waarom laten we haar in de steek? Ze mag haar baby brengen naar een vondelingluik/kamer. En dan staat ze er weer alleen voor. Nog steeds geïsoleerd, dreiging van eerwraak, mogelijk incest, getraumatiseerd, mogelijk psychiatrische- en/of verslavingsproblematiek, jong, in paniek, met hormonale schommelingen door de bevalling. En met een nieuw en zwaar geheim dat op zich al traumatiserend is en moeilijk om mee te leven. Ervaringen van moeders die in de jaren 1930 en daarna afstand hebben gedaan en dit geheim moesten houden getuigen daar van.

Het beeld van de baby, in het warme veilige wiegje kantelt. Want de baby is niet anoniem. Ze heeft een moeder. Een moeder in nood. Een moeder in nood die de deur achter zich dicht doet, het luik sluit en de straat op gaat. Alleen. Je mag hopen dat ze informatiemateriaal meeneemt maar hoe waarschijnlijk is dat als ontdekking (levens-)gevaar betekent.

Wat zou het goed zijn om voor haar een flinke mediacampagne te houden. ‘Lieve zwangere/moeder in nood, je bent welkom. Je mag veilig, onder geheimhouding en met professionele begeleiding bevallen. Wij willen dat je geholpen wordt want dat verdien je. We houden ook van jou, je bent niet alleen.’
Ja, dat ze weet waar ze veilig terecht kan. En dat ze kan zeggen wat voor haar belangrijk is.

Elke geredde moeder is er niet één maar twee: ook haar baby is in veiligheid.

Dat geeft het volgende wensenlijstje:

  • Geen vondelingenluiken of -kamers. Als er overal in Nederland vondelingenkamers komen en er reclame voor wordt gemaakt is de boodschap: het is oké om je kind hier anoniem achter te laten, wij vinden dat goed.
  • Dat we het dus inderdaad echt NIET gewoon gaan vinden om moeders in nood in de steek te laten.
  • En: wel de strafbaarstelling handhaven. De politie blijft dan gerechtigd om alles in te zetten in de zoektocht naar de moeder zodat ze hulp kan krijgen zonder strafoplegging.

Help de moeder en je helpt het kind, zelfs in vliegtuigen is de regel: eerst zelf het zuurstofmasker op doen en daarna je kind helpen.