Diny's Blog: Adoptieouders in beeld

03/11/2014 -
Categorie: Blog

Verbonden door adoptie. De titel van Fiom bijeenkomsten voor de adoptiedriehoek: moeders die hun kind hebben afgestaan, geadopteerden en adoptieouders. Helaas door bezuinigingen gesneuveld. Daar moest ik aan denken bij het zien van het programma 'Met open armen'.

Het programma stemde me wat treurig.

We kijken naar een leuk jong stel dat twee zusjes adopteert uit Haïti. De vrouw is zelf geadopteerd. Ze was eerst achtergebleven in Brazilië maar werd vervolgens toch herenigd met haar siblings* in hetzelfde zo te zien fijne en warme gezin in Nederland. Het stel is al tien jaar bezig met het verwezenlijken van hun adoptiedroom waarbij het bij elkaar houden van broertjes en zusjes voor hen van grote waarde is.

Een televisieprogramma geeft natuurlijk een vertekening van de werkelijkheid. Op de montagetafel wordt flink gesneden om het doel van het gekozen format te realiseren. In dit geval toch vooral emotie tv  gezien het hoge huilgehalte en de interventies van de presentatrice die leiden tot nog meer tranen.

Wat schuurt en schrijnt:

De adoptieouders zijn tien jaar bezig met hun voorbereiding. De westerse 'roze wolk' krijgt gestalte in de georganiseerde babyshower. Wat zien ze uit naar de adoptie, spannend, blij, vol verwachting.

De tweelingzusjes zijn zes jaar. In de film zie je op geen enkele wijze hoe ze worden voorbereid op deze (toch wel gretige) vrouw en man. Kijkers zien twee schuchtere meisjes die (opeens?) een week lang moeten verblijven in dezelfde slaapkamer als dit voor hen vreemde stel. Als ze gaan zwemmen vraag ik me af waarom ze, naast al het onwennige en vreemde wat ze meemaken ook dit nog moeten, zijnde een (alweer) voor hen onbekende nieuwigheid.

Terecht wordt de vraag gesteld of de kinderen het wel begrijpen; dat het stel weggaat en dat de volgende ontmoeting nog  wel een half jaar kan duren. Maar waar is het antwoord? Dat is er niet. En vatten de kinderen wel wat hen te wachten staat? Het verhuizen naar een ander land, een andere cultuur, andere geuren en kleuren en weg van wat tot dan toe voor hen vertrouwd en normaal was. Hoe zijn ze voorbereid?  Hoe nemen ze afscheid van hun vriendjes, hun (te-)huis, hun land? En ook: hoe krijgen de eerste zes jaren van hun leven een plek in hun bestaan in Nederland?

Hoe is het eigenlijk met de biologische ouders/familie gesteld?  Daarover is geen enkele informatie. Zijn ze allemaal overleden? Is er nog familie waarmee de zusjes in de toekomst, als ze dat willen, contact kunnen maken waardoor een verbinding mogelijk is met hun roots?

Het blijft een raadsel waarom deze mensen meewerken aan dit programma. Wat is de meerwaarde voor hen en wat is het effect voor de kinderen die op hun kwetsbaarst zijn geportretteerd.  Wat zullen zij er (later) van vinden? Ze komen niet aan het woord.

Welkom in Nederland

De aankomst op Schiphol met ontvangst door vele familieleden bracht zichtbaar angst op de gezichten van de tweeling. De focus van het programma ligt op de beleving van de adoptieouders die begrijpelijkerwijze hun geluk willen delen. Het is een sympathiek stel en je gunt hen alle geluk van de wereld. Maar hoe zit het met de informatie over het helpen van adoptiekinderen bij het wennen aan hun nieuwe situatie: rustig aan, niet te veel mensen, de eerste weken in het gezin en daarna langzaam uitbreiden naar overige familie.  De hereniging jaren eerder van de adoptiemoeder was uiteraard anders. Zij kwam aan op Schiphol en zag daar haar siblings terug; een wens ging in vervulling.  Dat is toch beslist van een andere orde en maakt het terecht een feestje. Dit leek voor de meisjes eerder eng dan leuk.

Verbonden door adoptie

Een nieuwe familie is samengesteld en het leven van vier mensen is ingrijpend gewijzigd. De adoptieouders weten zich gesteund door hun familie. De kinderen beginnen aan een nieuw hoofdstuk in hun leven waarbij ze geholpen worden door een zo te zien stabiel thuisfront met lieve Nederlandse ouders, grootouders, ooms en tantes. Hopelijk is er ruimte voor hun roots, het verhaal van de biologische ouders/familie en krijgen deze een plek in het leven van de tweeling. Ook als ze onverhoopt niet meer zouden leven is het fijn om deze schakel in het adoptieverhaal recht te doen.

Het programma ‘Open armen’

Het programma blijft helaas steken in eendimensionaliteit door de gekozen formule waarbij de focus ligt op (vooral de emoties van) de adoptieouders.  De tweeling en hun familiehistorie blijven onbelicht. Net als de ervaring die de adoptieouders en in dit geval ook de adoptiegrootouders en adoptieooms/tantes hebben vanwege hun eigen familiehistorie rond adoptie. Zij zijn toch gepokt en gemazeld als het gaat om adoptie zou je zeggen. Het programma had zoveel rijker en informatiever kunnen zijn als daar aandacht voor had kunnen zijn.  Een gemiste kans op een volwaardig adoptieprogramma waarbij alle betrokkenen bij adoptie een plek krijgen.

* siblings zijn broertjes en zusjes