'Daar gaat het om, iemand serieus nemen' - In gesprek met Nicolette Sprenger

Nicolette Sprenger senior specialist hulpverlening
30/05/2018 -

Maak kennis met onze medewerker Nicolette Sprenger: 'Ik ben al twintig jaar werkzaam bij Fiom. De laatste jaren werk ik als hulpverlener op het gebied van ongewenste zwangerschap.'

Vertel eens: wat doe je bij Fiom?

"Ik begeleid vrouwen en mannen bij een ongewenste zwangerschap die nog uit alle mogelijkheden kunnen kiezen: zelf zorgen, pleegzorg, abortus of afstand ter adoptie. Maar ook vrouwen die pas bij 24 weken of later ontdekken dat ze zwanger zijn en dus zeker moeten gaan bevallen. Wat doe je dan? Vaak moet de vrouw in korte tijd een beslissing nemen. De mensen die bij Fiom hulp zoeken zijn in grote twijfel."

Hoe pak je jouw werk aan?

"Luisteren, proberen de dingen op een rijtje te krijgen, zo veel mogelijk rust creëren. Dat doe ik als ik voor het eerst met iemand praat over de zwangerschap die onbedoeld, ongepland, ongewenst is. De kernvraag van onze gesprekken is: met welke keuze kun jij het beste verder leven?"

Hoe doe je dat, in zo’n situatie een beslissing nemen?

"Ik geloof dat als je alle informatie hebt en je de kans krijgt om na te denken over je mogelijkheden, er vanzelf een gevoel naar boven komt waarbij je denkt: deze keuze past het beste op dit moment in mijn leven. Eén van mijn drijfveren is: als je weet waarom je iets kiest, dan kun je er beter verder mee in het leven. 

Als je een keuze maakt, houd je ook rekening met de meningen van anderen die belangrijk voor je zijn. Soms krijg je steun uit onverwachte hoek. Een kennis of een collega die heel begripvol is en je wil steunen; dat is waardevol. Maar, vroeg een zwangere vrouw zich terecht af: ‘De vriendin die vindt dat ik het kind zou moeten houden, helpt die dan ook mee met de dagelijkse zorg?’.  

De uiteindelijke keuze kan invloed hebben op het verdere leven van meerdere mensen. Het is nodig om daar zorgvuldig mee om te gaan en van daaruit hulp op maat te bieden. Daar ga ik voor als hulpverlener. En ja, er komt verdriet bij kijken. Want, als het meteen een gewenste zwangerschap was geweest, dan was je niet bij mij terecht gekomen voor een gesprek. Dan zat je blij bij een verloskundige."

Wat is er zo mooi aan je werk?

"Tegen mij zeggen vrouwen wat ze soms niet tegen hun omgeving durven zeggen. Er komen onderwerpen ter sprake die je anders nooit met een vreemde zou bespreken. Dat schept openheid en vertrouwen waardoor je de zaken die er echt toe doen mag bespreken. Dat vind ik heel bijzonder. Vooral als iemand zegt: “Die mevrouw van Fiom, die nam me als enige serieus.” Daar gaat het om, iemand serieus nemen. 

Ik heb ook vrouwen gesproken, zo midden dertig, die tijdens ons gesprek constateren dat ze in hun leven nog nooit zelf een beslissing hebben genomen over een belangrijk onderwerp. Ze hebben zich (onbewust) laten leiden door anderen. Toen was dat oké. Nu ze zwanger zijn en niet weten welke keuze ze moeten maken, ontdekken ze dat ze echt zelf een besluit moeten nemen. Deze vrouwen worden zich bewust van hun eigen waarden en normen. Dat is mooi en heftig tegelijkertijd. Ze merken dat ze ook op andere vlakken meer regie gaan nemen. Na hun keuzen verbreken ze alsnog de slechtlopende relatie of ze gaan voor ander werk of weer studeren. Deze groep vrouwen gaat bewustere keuzes maken.  

Bij een voornemen tot afstand ter adoptie begeleid ik iemand over een langere periode. Heel intensief of meer op afstand, maar net wat iemand wil. Ik hoor vaak dat vrouwen het fijn vinden dat er iemand is die naast ze staat in een moeilijke tijd en die kennis heeft van wat er allemaal bij adoptie komt kijken. En als het nodig is, kom ik op voor hun belangen, juist omdat er geoordeeld en veroordeeld wordt."

Oordeel je eigenlijk zelf?

"Ik kan eerlijk zeggen: nee. Het gaat er mij om dat de mensen met wie ik in gesprek ben het gevoel hebben dat ze hebben kunnen nadenken, hun hart én hun verstand hebben laten spreken. Dat ik echt geluisterd heb, dat alles wat nodig is besproken is en dat de vrouw op grond van alle overwegingen op een gegeven moment kan zeggen dat haar keuze op dat moment het beste past.  

Niet oordelen is zo belangrijk. Angst en schaamte, het gevoel dat je geen controle meer hebt over je leven, dat iemand anders kan beslissen over hoe jouw leven gaat veranderen, dat allemaal geeft chaos in het hoofd. Dan is het juist fijn dat er iemand is die je niet veroordeelt, maar die samen de dingen die voor jou belangrijk zijn in het leven op een rij zet. Ik stel vragen, ook kritische, en onderzoek samen met de vrouw en betrokken man wat er nodig is om te besluiten wat te doen."

Hoe kijkt de buitenwereld eigenlijk naar deze vrouwen?

"De samenleving is harder geworden in de afgelopen jaren, heb ik gemerkt. Mensen veroordelen meer en vaker. Als het jezelf betreft, komt dat hard binnen. In de gesprekken hoor ik regelmatig terug: “Nu ik zelf in deze positie zit, besef ik pas hoe ingewikkeld het is.’’ Want dat is het. Maar het taboe is nog groot. Openlijk erover praten gebeurt weinig. 

Ik had eens in de spreekkamer twee vriendinnen waarvan de ene onbedoeld zwanger was en bij mij op gesprek kwam. De andere bekende tijdens het gesprek dat zij een abortus had gehad, maar er nog nooit over had gepraat met haar vriendin. Nu pas doorbrak zij het zwijgen."

Hoe doorbreek je dat taboe?

"Vooral voorlichting aan het publiek, professionals, ziekenhuizen, eigenlijk aan alle mensen in Nederland. Geef meer openheid over het onderwerp, deel meer ervaringen van anderen: wat hebben zij gedaan, herken ik mijn twijfel in die van hen? De meeste vrouwen die ik spreek ontdekken gaandeweg: oh, ik ben niet de enige die dit overkomt. Dat lucht zo op. 

Je kunt onbedoeld zwanger raken, ondanks dat je bijvoorbeeld toch vertrouwde op een voorbehoedsmiddel dat je hebt gebruikt. Het is belangrijk dat vrouwen, maar zeker ook mannen, zich daar bewust van zijn. En dat er professionele hulp voorhanden is als zij het moeilijk vinden om een besluit te nemen over een zwangerschap."

Is er dan wel genoeg aandacht in de media?

"We krijgen zeker vragen voor ervaringsverhalen en interviews. Nog vaak hoor ik: “Ik wil graag iemand van ongeveer 30 jaar oud en met een gelukkige afloop, want dat lezen mensen graag. En ja, er moet echt een foto bij het verhaal.” Dat is jammer. Waarom mag het geen afspiegeling zijn van de werkelijkheid? Ja, er zijn mensen die tevreden zijn met hun gemaakte keuze. Maar óók die erna pijn en verdriet ervaren. Het kost tijd om dat te verwerken. Op de website van Fiom willen we onder ‘Jouw Verhaal’ alle kanten belichten."

Over alle kanten van het verhaal gesproken, hoe zit het met de man?

"De man kan een heel stellige mening hebben. Daar heeft hij recht op. Hij mag zijn twijfels, zorgen, angsten en alles wat erbij komt kijken uitspreken. Het is belangrijk dat ook de man zich serieus genomen voelt en dat er geluisterd wordt naar zijn standpunten. Als hij niet bij het gesprek aanwezig is, neem ik zijn kant wel mee in het gesprek met de vrouw. Omdat dat belangrijk is. Want de man kan zich machteloos voelen of het gevoel van controle kwijt zijn, ongeacht wat de keuze is van de vrouw. 

Hoewel ik meestal vrouwen spreek, kan ik me één situatie nog goed herinneren. Er belde een man wiens vriendin zwanger was. Hij nam de onverwachte zwangerschap van zijn vriendin heel serieus en wilde voor zichzelf een goed besluit nemen. Hoewel ik zijn vriendin niet persoonlijk heb gesproken, kwam zij wel veelvuldig ter sprake. De keuze van deze vrouw en van deze man hebben namelijk gevolgen voor elkaars leven. We hebben elkaar meerdere keren gesproken. Bij hem kwam er een proces op gang waardoor hij zijn eigen keuze kon maken."

Bedankt Nicolette, voor het delen van jouw ervaringen met ons.

Meer weten