Afschaffen beraadtermijn bij abortus: eerste stap is gezet

Zwangerschapstest doen onbedoeld zwanger Fiom
25/02/2021 -

Vandaag is een motie van GroenLinks en PvdA over het afschaffen van de beraadtermijn bij abortus met een ruime meerderheid door de Tweede Kamer aangenomen. Deze motie is een eerste stap in de daadwerkelijke afschaffing van de verplichte vijf dagen bedenktijd voor vrouwen die kiezen voor abortus.  

Op dit moment is een verplichte bedenktijd van vijf dagen opgenomen in de Wet Afbreking Zwangerschap. Bij de twee wetsevaluaties die zijn uitgevoerd is geconcludeerd dat deze vaste beraadtermijn niet bijdraagt aan het doel van de abortuswetgeving, namelijk zorgvuldige besluitvorming. Vaak denken vrouwen al langer dan vijf dagen na voordat zij kiezen voor abortus; bijna 45% neemt meer dan 10 dagen bedenktijd. De bedenktijd zoals deze nu in de wet is vastgelegd, gaat echter pas in op het moment dat de vrouw haar keuze voor abortus bij een arts kenbaar maakt. Dat kan in de behandelkeuze problemen opleveren.  Bijvoorbeeld omdat zij door de verplichte bedenktijd de grens van 9 weken zwangerschap overschrijdt en dan niet meer voor een abortuspil kan kiezen. Maar ook omdat het moeten wachten op behandeling als je al weet dat je de zwangerschap wil afbreken emotioneel en in sommige gevallen ook fysiek zwaar is. 

Een besluitvormingsproces is heel persoonlijk 

Het nemen van een besluit over een ongewenste zwangerschap is een heel persoonlijk proces dat niet iedereen in hetzelfde tempo doorloopt. De één weet meteen dat zij de zwangerschap wil afbreken, de ander twijfelt of heeft meer tijd nodig om tot een besluit te komen. Het afschaffen van de verplichte bedenktijd maakt het mogelijk om meer naar de wens van de vrouw te luisteren en daar naar te handelen. Het onnodig wachten op behandeling en de emotionele last die daarbij komt kijken voor vrouwen die zeker zijn van hun keuze, wordt met dit besluit van de Tweede Kamer weggenomen. Daarmee wordt het oordeel van de vrouw en de behandelend arts meer op waarde geschat. 

Vanuit ons onderzoek weten we dat het belangrijk is dat de vrouw de vrijheid en rust voelt om een weloverwogen beslissing te nemen. Het verplichten van een vaste bedenktermijn wordt vaak als betuttelend gezien en is dat ook voor de vrouwen die al snel zeker zijn van hun besluit. Tegelijkertijd zijn er vrouwen die de verplichte beraadtermijn als nuttig zien en zich hierdoor juist gesteund voelen om de tijd te nemen voor hun keuze, zo blijkt uit een poll die we deden onder 80 ervaringsdeskundigen. Ook voor hen moeten we oog houden, zodat zij het gevoel houden dat er ruimte is voor twijfels en bedenktijd. Bij het gesprek in de abortuskliniek blijft men bovendien toetsen of er een weloverwogen besluit is genomen. Dat het straks aan de vrouw en haar arts is om te bepalen of de beraadtermijn één of meer dan tien dagen is, mag een mijlpaal worden genoemd.

Nog even geduld 

Met deze motie is vastgelegd dat een meerderheid van de Tweede Kamer voor een wetswijziging is. Maar de wetswijziging zelf is nog geen feit. D66 heeft deze week een initiatiefvoorstel ingediend die nu naar de Raad van State gaat. Dit zorgt ervoor dat het aanpassen van de wet zo snel als mogelijk doorgezet wordt. In het gunstigste geval wordt de beraadtermijn in 2022 daadwerkelijk uit de Wet Afbreking Zwangerschap geschrapt.