Jong ouderschap

Jong ouderschap wordt in veel gemeentelijke statistieken omschreven als: "Een jonge moeder is een meisje dat haar eerste kind voor haar twintigste heeft gekregen". Fiom en andere hulpverleningsinstellingen hanteren in de praktijk een andere grens: "Kwetsbare jonge moeders tot en met 23 jaar". Het gaat dan om jonge vrouwen die gezien hun ontwikkeling, achtergrond en/of problematiek veel overeenkomsten hebben met de jonge moeders beschreven in de statistieken.

Aantal jonge moeders in Nederland

In 2015 kregen 1574 vrouwen onder de 20 jaar een kind: 3,2 op de duizend meisjes onder de twintig jaar. In 2014 waren dat er nog 3,7 op de duizend.

Bij meisjes van Antilliaanse en Surinaamse herkomst is het aantal nieuwe tienermoeders relatief nog altijd hoger, maar bij meisjes van Turkse en Marokkaanse herkomst zijn dat er inmiddels ongeveer evenveel als bij autochtone meisjes. Kregen in 2005 nog 11 op de duizend meisjes van Turkse herkomst een kind; in 2015 waren dat er minder dan twee (1,7). Bij meisjes van Marokkaanse herkomst daalde het van 9,1 naar 2,3, net zoveel als bij autochtone meisjes.

Hoewel de aanwas van tienermoeders een dalende trend laat zien, is het totaal aantal jonge moeders in Nederland op 1 januari 2015 wel licht gestegen vergeleken met het jaar ervoor. Op 1 januari 2015 waren er in Nederland 2579 moeders van 19 jaar of jonger, in 2014 waren dat er 2429. Een mogelijke verklaring is dat bij de cijfers over 'nieuwe tienermoeders' alleen wordt gekeken naar geboorten van kinderen in Nederland. Bij het totaal aantal tienermoeders in Nederland worden alle jonge moeders in Nederland geteld. Hieronder vallen ook tienermoeders die in het buitenland zijn bevallen en daarna in Nederland zijn gaan wonen.

Preventie en hulpverlening

Het geboortecijfer onder tieners in Nederland behoort tot de laagste ter wereld. Binnen Europa is het alleen in Zwitserland en Denemarken nog lager. Mogelijke reden is de goede voorlichting seksuele gezondheid op scholen, waarbij aandacht wordt besteed aan weerbaarheid, relaties en anticonceptie. Ook het aantal abortussen onder tieners daalt. Dit is een indicatie dat het aantal ongewenste zwangerschappen onder tieners afneemt.

Niet alle tienerzwangerschappen zijn ongewenst of problematisch. Wel krijgt Fiom signalen uit de hulpverlening dat de problematiek rond tienermoeders complexer wordt. Met name bij jonge moeders die uit multi-probleem situaties komen. Het risico voor maatschappelijke uitval is bij deze groep hoog. Uit onderzoek blijkt dat tienermoeders en hun kind meer dan anderen risico lopen op problemen bij opgroeien en opvoeden.

Waar jonge moeder staat kan ook jonge vader gelezen worden. Echter, in de praktijk zijn de jonge vaders minder vaak in beeld dan de moeders.

Standpunt Fiom bij jong ouderschap

Fiom ziet het als haar taak om haar expertise over te dragen aan professionals die jonge moeders begeleiden. Fiom zal deze expertise blijven ontwikkelen, zodat deze voortdurend afgestemd is op ontwikkelingen in de maatschappij en de behoefte van professionals.

Daarnaast wil Fiom de toegangspoort vormen op het gebied van jong zwangerschap en jong ouderschap. Zowel voor professionals als voor (aanstaande) jonge ouders. Om die reden is in 2015 een landelijk netwerk van professionals die werken met jonge (aanstaande) moeders opgezet. 

In 2014 heeft Fiom extra projectsubsidie ontvangen voor de periode van drie jaar voor de onderdelen ongewenste zwangerschap en jong ouderschap. 

Meer weten?

Nieuws over jong ouderschap

Regelmatig is er nieuws over jong ouderschap. Een verzameling van dit nieuws kun je lezen op onze website.

Nieuws over jong ouderschap

Tienermoeder met kind