Fiom gaat de hulp aan ongewenst zwangere vrouwen borgen.

Ellen Giepmans is manager Strategie en Beleid bij Fiom. In een interview vertelt ze over de hulp van Fiom aan ongewenst zwangere vrouwen.

Hoezo dreigen ongewenst zwangere vrouwen door de hervormingen in de welzijnssector tussen wal en schip te vallen?

‘In 2013 kreeg Fiom de opdracht van het ministerie van VWS om een omslag te maken van hulpverleningsorganisatie naar kennisorganisatie. Dit betekende ook dat de subsidie voor besluitvormingsgesprekken met ongewenst zwangere vrouwen stopgezet zou worden. Tot 2013 hielp Fiom zo’n 2500 vrouwen per jaar bij hun besluitvorming. Snel werd duidelijk dat er nog onvoldoende expertise en geen dekkend netwerk in Nederland was om deze hulp in heel Nederland op te vangen. Hier zouden de ongewenst zwangere vrouwen de dupe van worden.

Fiom trok daarom bij de Tweede Kamer aan de bel. Dankzij een amendement van Linda Voortman (Groen Links) is eind 2013 besloten dat Fiom een extra subsidie krijgt om goede hulp en voorlichting in Nederland voor ongewenst zwangeren en tienermoeders te borgen. Daar zijn we natuurlijk erg blij mee.’

Fiom wil een netwerk van hulpverleners op zetten. Kun je dat toelichten?

In het hele land moet hulp bereikbaar zijn voor ongewenst zwangere vrouwen. Fiom dient hierbij als toegangspoort. Via onze website en telefoon wijzen we ongewenst zwangere vrouwen op de mogelijkheid van online hulp via ‘Zwanger, wat nu?’ en indien gewenst verwijzen we naar een hulpverlener in de buurt voor een gesprek.

Ho, stop. Wat bedoel je met online hulp via ‘Zwanger, wat nu?’

‘Zwanger, wat nu?’ is een online programma dat ongewenst zwangere vrouwen helpt bij het nemen van een besluit over het al dan niet uitdragen van de zwangerschap. Het programma laat bijvoorbeeld zien wat de mogelijkheden zijn als je ongewenst zwanger bent. Er wordt daarbij gekeken naar leeftijd en zwangerschapsduur. Ook biedt ‘Zwanger, wat nu?’ vragen en oefeningen die helpen in het keuzeproces. Op die manier krijgen ongewenst zwangeren handvatten bij het ordenen van gevoelens en gedachten, het verhelderen van motieven, en het in kaart brengen van de consequenties van de verschillende keuzemogelijkheden. Daarnaast kun je vanuit je persoonlijke (online) omgeving begeleiding krijgen van een gespecialiseerde hulpverlener.

Het doel van ‘Zwanger, wat nu?’ is om de hulp aan ongewenst zwangere vrouwen toegankelijker en laagdrempeliger  maken. Doordat je er anoniem gebruik van kunt maken, hopen we ook die vrouwen te bereiken die er met niemand over kunnen praten.

Ah, oké. Vertel verder over dat netwerk van hulpverleners.

Tot eind 2016 voeren Fiom-hulpverleners nog keuzegesprekken in het hele land. Het is belangrijk dat ook na 2016 in heel Nederland hulpverleners zijn, die deze gespecialiseerde hulpverlening op kwalitatief hoogstaand niveau kunnen bieden. Daarom bouwt Fiom aan een landelijk netwerk van regionaal bereikbare, deskundige hulpverleners.

Afgelopen jaar zijn vele gesprekken gevoerd met gemeenten, welzijnsinstellingen en beroepsgroepen in de sociale en medische sector om te kijken hoe hulpverlening bij ongewenste zwangerschap regionaal het best belegd kan worden. We gaan nu een aantal scenario’s verder verkennen in samenwerking met betrokken partijen.

Hoe ga je ervoor zorgen dat de hulpverlening van kwalitatief hoogstaand niveau blijft?

Hulpverleners moeten een speciale scholing volgen, om de specialisatie ‘hulpverlening bij ongewenste zwangerschap’ te verwerven. Daarnaast bieden we jaarlijks activiteiten aan gericht op kwaliteits- en kennisontwikkeling, zoals studiedagen, periodieke intervisie, casuïstiekbespreking en klanttevredenheidsonderzoek.

Waarom zijn landelijke afspraken nodig voor huisartsen, abortusartsen, gynaecologen en verloskundigen?

Kijk bijvoorbeeld naar huisartsen. Uit onderzoek blijkt dat ruim 23% van de onbedoeld zwangere vrouwen die de huisarts bezoeken, nog niet heeft besloten wat ze wil en open staat voor advies. De rol van de huisarts is dus belangrijk. Huisartsen krijgen echter gemiddeld maar een paar keer per jaar te maken met een ongewenste zwangerschap. Deze frequentie is erg laag om kennis hieromtrent op peil te houden.  Daarbij kan een een leidraad voor huisartsen helpen. Het zou mooi zijn als de huisarts in een oogopslag ziet waar hij op moet letten als  een ongewenst zwangere vrouw zijn praktijk binnen stapt. Welke vragen hij moet stellen, welke aandachtspunten er zijn (aantal weken, bedenktijd) en hoe hij kan doorverwijzen naar de juiste vorm van ondersteuning.

Ook voor andere professionals die te maken krijgen met ongewenst zwangere vrouwen is het belangrijk dat ze kunnen signaleren of er sprake is van twijfel en weten naar wie ze wanneer kunnen doorverwijzen. Daarom zijn deze afspraken nodig.