Zoeken in Nederland

Als je in Nederland bent geboren en geadopteerd, begin je met het opvragen van het adoptievonnis, het adoptiedossier en/of het afstandsdossier. In de onderstaande tekst lees je meer over de inhoud van deze documenten en waar je ze kunt vinden of opvragen.

Niet alle dossiers bevatten dezelfde (hoeveelheid) informatie. De inhoud van het dossier is van verschillende factoren afhankelijk, zoals de periode waarin je geadopteerd bent en de procedure die in deze periode gevolgd werd.

Bij binnenlandse adoptie zijn drie bronnen van informatie die je in kunt zien:
1.       Het adoptievonnis.
2.       Het adoptiedossier.
3.       Het afstandsdossier.

Daarnaast kun je op je geboorteakte de naam van je afstandsmoeder terugvinden. Hier staat meestal ook waar je bent geboren, wie de geboorteaangifte heeft gedaan en wat je naam was voordat de adoptie plaatsvond. Een enkele keer staat er ook wie je afstandsvader is (alleen als hij jou na je geboorte erkend heeft of getrouwd was met jouw afstandsmoeder toen jij werd geboren).

In Nederland zijn vanaf 1956 adoptiedossiers en afstandsdossiers bijgehouden. Helaas is na die tijd een aantal dossiers verloren gegaan. Hoeveel precies is niet bekend. Het adoptievonnis is meestal wel terug te vinden.

Voor het opvragen van je dossier neem je contact op met de organisatie die de dossiers onder zich heeft.

Meer informatie over dossierinzage

Weet je niet waar je het afstandsdossier kunt vinden? Dan vraag je eerst het adoptievonnis op.

Adoptievonnis

Het adoptievonnis is het vonnis van de rechtbank waarin de adoptie wordt uitgesproken. Dit kan soms een belangrijke bron van informatie zijn voor het vinden van gegevens om verder mee te zoeken. Zo kun je onder andere te weten komen waar je informatie vindt over het adoptiedossier en/of afstandsdossier.

In het adoptievonnis staat basisinformatie, zoals:

  • Waar de adoptie is uitgesproken
  • Wanneer dit gebeurd is
  • Welke partijen betrokken waren

Het adoptievonnis van binnenlandse adopties ligt in principe de eerste 20 jaar bij de rechtbank die de adoptie uitgesproken heeft. Daarna wordt het overgebracht naar de provinciale archieven, waar het onbeperkt blijft liggen. Rechtbanken bepalen zelf wanneer zij dit precies doen, waardoor dit per rechtbank kan verschillen.

Adoptiedossier

Het adoptiedossier gaat over je opname als kind in je adoptiegezin. Jouw adoptiedossier kun je opvragen bij de Raad voor de Kinderbescherming. Het is gericht op jou en je adoptieouders. Het adoptiedossier bevat altijd informatie over de procedure die je adoptieouders hebben gevolgd tot de adoptie.

Het adoptiedossier bevat vaak:

  • Een gezinsrapport naar aanleiding van het raadsonderzoek. Dat is het onderzoek van de Raad voor de Kinderbescherming naar de adoptieouders.
  • De stukken van de rechtbank waarin de adoptie juridisch geregeld wordt.
  • De naam van de biologische moeder.
  • Een slotrapportage over de biologische moeder.

Niet alle dossiers bevatten dezelfde stukken. De hoeveelheid informatie is vooral afhankelijk van:

  • De gevolgde procedure.
  • De periode waarin je geadopteerd bent.
  • De personen die de stukken hebben opgesteld en het dossier hebben samengesteld.

Als de Raad voor de Kinderbescherming bij je adoptie betrokken is geweest, heeft deze een adoptiedossier samengesteld. In dat geval kun je contact opnemen met de Raad.

Afstandsdossier

Het afstandsdossier gaat over de afstandsmoeder en haar voornemen om afstand te doen. Het bevat onder andere informatie over de procedure die een afstandsmoeder heeft gevolgd bij het afstaan van haar kind. Als het dossier is bijgehouden door de instelling waar je bent geboren, staat er soms informatie in over de eerste maanden van je leven.

In Nederland is een flink aantal afstandsdossiers terug te vinden via verschillende instanties. Het dossier is altijd eigendom van de afstandsmoeder. Het is mogelijk dat de afstandsmoeder geen toestemming geeft om het dossier in te mogen zien. Doorgaans worden dan wel jouw afstammingsgegevens uit het dossier aan jou verstrekt. Dit is alleen anders als jouw afstandsmoeder zulke zwaarwegende belangen heeft, dat deze opwegen tegen jouw recht op je afstammingsgegevens (bijvoorbeeld als haar veiligheid hierdoor in het geding komt). Als jouw afstandsmoeder bezwaar maakt tegen het verstrekken van afstammingsinformatie, maakt Fiom een belangenafweging. Alleen in zeer uitzonderlijke gevallen leidt dit ertoe dat je geen gegevens over jouw afstamming ontvangt. 

Hierover heeft de Hoge Raad in de jaren negentig een aantal arresten gewezen. Deze staan bekend als de Valkenhorstarresten. De Hoge Raad heeft toen besloten dat het recht op respect voor het privé leven van de moeder moet worden afgewogen tegen het recht van een kind op afstammingsgegevens, waarbij het recht van het kind zwaarder weegt dan dat van de moeder. Welke informatie precies onder afstammingsgegevens wordt verstaan, is nooit wettelijk vastgelegd.

Het afstandsdossier vinden

Er zijn meerdere instanties waar het afstandsdossier kan liggen. Het kan zich bijvoorbeeld bevinden bij het tehuis voor ongehuwde moeders, waar je moeder verbleven heeft. Ook Fiom bezit afstandsdossiers. Dit zijn niet alleen dossiers van afstandsprocedures waar een Fiom-hulpverlener bij betrokken is geweest. Fiom beheert ook afstandsdossiers van moederhuis Valkenhorst (voorheen Moederheil) en moederhuis de Vroedvrouwenschool.

Daarnaast is Fiom voortdurend bezig met het aanvullen en aanscherpen van de lijst met mogelijke vindplaatsen van afstandsdossiers. Een hulpverlener van Fiom kan je helpen in je zoektocht naar informatie over je biologische moeder.

Meer informatie over het inzien van je afstandsdossier