Zoeken in het buitenland

Zoeken in het buitenland is vaak moeilijker dan zoeken in Nederland. Dit komt doordat de administratie in het buitenland anders georganiseerd is dan in Nederland. In veel landen bestaat geen centrale registratie van inwoners. Om iemand te vinden ben je afhankelijk van lokale contacten.

Als je in het buitenland geboren bent, begin dan met het verzamelen van informatie. Bijvoorbeeld door op zoek te gaan naar het adoptiedossier.

Er zijn bij buitenlandse adoptie drie documenten die je (waarschijnlijk) in kunt zien:

  1. Het adoptievonnis.
  2. Het adoptiedossier.
  3. Het afstandsdossier.

Een andere mogelijkheid is zoeken via DNA-databanken. Mogelijk helpt de informatie uit: Interlandelijke adoptie en zoeken naar je afkomst: een gids voor afkomst je om om te gaan met uitdagingen rond je zoektocht en helpt het je het proces zo gemakkelijk mogelijk te maken. 

Meer informatie over dossierinzage

In de onderstaande tekst lees je meer over deze drie documenten. Wat houden ze precies in en waar kun je ze vinden?

Adoptievonnis

Het adoptievonnis is het vonnis van de Nederlandse rechtbank waarin de adoptie wordt uitgesproken. Dit kan soms een belangrijke bron van informatie zijn voor het vinden van gegevens om verder mee te zoeken. Zo kun je onder andere te weten komen waar je informatie vindt over het adoptiedossier.

In het adoptievonnis staat basisinformatie, zoals:

  • Waar de adoptie is uitgesproken.
  • Wanneer dit gebeurd is.
  • Welke partijen betrokken waren.

De rechtbank in de regio waar je adoptieouders ten tijde van jouw adoptie woonden, zal het adoptievonnis uitgesproken hebben. Hier kun je een afschrift van het vonnis opvragen. Het is ook mogelijk dat de rechtbank in Den Haag de adoptie uitgesproken heeft. In dat geval kun je daar terecht voor een afschrift.

Adoptiedossier

Het adoptiedossier gaat over je opname als kind in je adoptiegezin. Het bevindt zich dus altijd in Nederland. Het is gericht op jou en je adoptieouders. Het adoptiedossier bevat informatie over de procedure die je adoptieouders hebben gevolgd tot de adoptie.

Vergunninghouders zijn sinds 1989 wettelijk verplicht een dossier aan te leggen. Ben je voor 1989 geadopteerd? Dan kan het zijn dat er over jouw adoptie geen dossier is bijgehouden.

Van de meeste buitenlandse adopties liggen de adoptiedossiers bij de vergunninghouder. In de Wet opneming buitenlandse kinderen ter adoptie (WOBKA) is vastgelegd dat het buitenlandse kind en de adoptieouders recht hebben om (een groot deel van) het adoptiedossier in te zien en daar een afschrift van te krijgen. Het is afhankelijk van de individuele situatie van ieder kind en de wetgeving in het land van herkomst, of het dossier informatie bevat over de afstandouder(s). Ook is het mogelijk dat de informatie die in het dossier staat niet juist is.

Voor het opvragen en inzien van het adoptiedossier kun je contact opnemen met de Vergunninghouder die in jouw adoptie heeft bemiddeld.

Dossiers van de voormalige vergunninghouders Stichting Flash en Stichting Afrika en van de voormalige adoptiebemiddelaar SBA worden beheerd door het Ministerie van Veiligheid en Justitie. Voor inzage in deze dossiers kan contact worden opgenomen met Fiom. In de jaren 60 en 70 heeft International Social Service, afdeling Nederland, in 1990 gefuseerd met Fiom, een rol gespeeld bij adopties uit bijvoorbeeld Griekenland en Oostenrijk. Voor inzage in bovengenoemde dossiers kun je daarom ook contact met Fiom opnemen.

Sommige onderdelen uit het adoptiedossier mag je niet inzien. Daar kun je ook geen afschrift van opvragen. Dit geldt bijvoorbeeld voor het gezinsrapport. Een rapport dat door de Raad voor de Kinderbescherming wordt opgesteld na het gezinsonderzoek. Je adoptieouders mogen dit gezinsrapport wel inzien, maar ook zij krijgen hier geen afschrift van.

Het is mogelijk dat het inzien van het volledige adoptiedossier of het opvragen van een specifiek afschrift geweigerd wordt. Dit gebeurt als de persoonlijke levenssfeer van een ander hierdoor zou worden geschaad. Deze beslissing ligt bij organisatie die verantwoordelijk is voor (de opslag van) je dossier. Ben je het niet eens met de genomen beslissing? Dan kun je bezwaar aantekenen of een klacht indienen bij deze organisatie. Voor klachten hierover bij de nog bestaande vergunninghouders kun je terecht bij de KVIA (Klachtencommissie Vergunninghouders Interlandelijke Adoptie). 
In alle andere gevallen kun je, eventueel ook na afwijzing van je bezwaar of klacht juridisch advies inwinnen en wellicht via een rechterlijke uitspraak alsnog toegang tot je dossier kunnen krijgen.

Afstandsdossier

Als er een afstandsdossier is opgemaakt, ligt deze waarschijnlijk in het land van herkomst. Niet in alle landen zal een afstandsdossier gemaakt zijn. Als er wel een afstandsdossier bestaat, hangt het van de wetgeving van het betreffende land af of jij dit dossier in mag zien. In een aantal landen is inzage niet mogelijk vanwege de (privacy) bescherming van de afstandsmoeder.
Fiom kan proberen te achterhalen of jouw afstandsdossier (nog) bestaat en of je deze in mag zien.

Zoeken via DNA-databanken 

Naast inzage in adoptiedossiers kun je ook gebruik maken van DNA om op te zoek gaan naar jouw verwanten. Soms is het bij adoptie niet mogelijk om via normale kanalen (anders dan DNA-onderzoek) je biologische ouder(s) terug te vinden. Omdat er bijvoorbeeld sprake was van een vondeling, kinderhandel of onvolledige adoptiedossiers. Dan kan DNA bijdragen aan het vinden van verwanten in het land van herkomst en mogelijk tot het vinden van je biologische ouder(s). 

De inschrijving in een internationale DNA-databank kan dan uitkomst bieden, omdat DNA het mogelijk maakt om met meerdere (verre) verwanten gematcht te worden. 

Meer weten? In de kenniscollectie geven we uitgebreide informatie over de zoektocht via internationale DNA-databanken.

Bekijk de informatie over internationale DNA-databanken