Cicera, Lotte en Ineke

De Braziliaanse Cicera had al drie kinderen toen zij zwanger raakte van haar dochter Lotte. Het waren moeilijke tijden voor haar als alleenstaande vrouw. Ze besloot Lotte af te staan. In België kwam Ineke in contact met een van de missiezusters en dit leidde uiteindelijk tot de adoptie van Lotte.

‘Ik heb een warm contact met mijn dochter en haar adoptiemoeder’

Afstandsmoeder Cicera Maria Da Conceicao
Leeftijd: 64 jaar
Moeder van Lotte (ter adoptie afgestaan) en 6 andere kinderen
Woonplaats: Palmeira dos Indios, Brazilië

Ik ben geboren en getogen in het Noord-Oosten van Brazilië. Om precies te zijn in Alagoas, dat is een streek waar veel armoede heerst. Wat een verschil met Nederland… Ik ben nu twee keer in Nederland geweest, het is er prachtig. Wat me opviel was dat ik kon zien dat iedereen een huis heeft en dat de mensen allemaal naar hun werk gaan. Niemand leeft er op straat. In het Noord-Oosten van Brazilië is dat heel anders.

In 1976 raakte ik zwanger van mijn dochter Lotte. Ik was toen een alleenstaande moeder met drie kinderen. Ik had twee dochtertjes en een zoontje. Het waren zware en moeilijke tijden voor mij, ik kan de redenen niet  goed onder woorden brengen. Als ik er aan terugdenk word ik er heel verdrietig van.

In de jaren zeventig waren er in ons dorp missiezusters uit Nederland werkzaam. Door deze zusters werden verschillende projecten opgezet. Zo kwamen er nieuwe scholen voor de kinderen, werden er kleine huisjes gebouwd en zorgden de zusters voor andere voorzieningen.Toen ik zwanger was van Lotte voelde mijn situatie zo uitzichtloos en verdrietig dat ik er voor heb gekozen om mijn dochter af te staan ter adoptie. Nadat ik dat kenbaar had gemaakt aan de zusters, werd vervolgens alles door hen geregeld. Ik hoefde verder niets te doen. Na de bevalling zou ik mijn kind afstaan en ik wist dat mijn dochter naar een familie in Nederland zou gaan. Het was het moeilijkste besluit dat ik ooit had moeten nemen, maar ik deed het uit liefde en in de veronderstelling dat ze dan kon opgroeien in een liefdevol gezin waar ze niets te kort zou komen. Zelf kon ik haar niet geven wat ik haar graag had willen bieden als moeder. Desondanks was het een heftige keuze die mij nog steeds dagelijks blijft achtervolgen. Maar het is goed zo.

Ik heb geluk gehad. Ik heb een warm contact met Ineke de adoptiemoeder van Lotte. Ineke zit diep in mijn hart! Zij heeft onze dochter groot gebracht en ik ben haar daar eeuwig dankbaar voor. Zij was het ook die mij meteen een plaatsje gaf in het leven van onze dochter. Er is vanaf het begin van de adoptie altijd contact geweest tussen ons. Toen Lotte klein was is Ineke in hier Brazilië naar me toe gekomen, ze had heel mooie foto’s van Lotte bij zich ik heb er een paar mogen uitkiezen. Toen Lotte wat ouder was, is Ineke samen met haar en haar echtgenoot naar Palmeira dos Indios gekomen, mooier kan het niet. Oh, ik ben haar voor altijd dankbaar dat ik mijn kind terug heb kunnen zien.

Inmiddels ben ik zelfs ook al twee keer op uitnodiging in Nederland op bezoek geweest. Tijdens een van die reizen heb ik bij Ineke en Lotte in hun huis geslapen. Ik voelde mij er ontzettend welkom, het voelt voor mij als een warme familie. Tijdens mijn tweede bezoek was ik samen met mijn oudste dochter. We waren uitgenodigd voor de bruiloft van Lotte. Op het huwelijk was ik samen met Ineke, dat vond ik heel bijzonder. We hebben het toen heel fijn gehad samen, zonder veel woorden maar gevoelsmatig met veel begrip en erkenning.Ik heb nog een dochter in Nederland, een zusje van Lotte. Lotte is in 1976 afgestaan ter adoptie en haar zusje twee jaar later in 1978. Nu heb ik twee dochters in Nederland en ze zitten alle twee in mijn hart. Ondanks de moeilijkheden die heb gehad en het verdriet dat ik heb ervaren, ben ik dankbaar en draag ik mijn twee dochters en Ineke, dag in dag uit bij me.

Cicera is de biologische moeder van geadopteerde Lotte.

‘Roots kun je niet verbreken, de verbinding blijft’

Geadopteerde: Lotte Vodegel-Roelofs
Leeftijd: 37 jaar
Moeder van: Juano (11) en Diégo (5)
Beroep: psychomotore kindertherapeut
Woonplaats: Vught

Ik ben geboren in Palmeira dos Indios, een dorp dat ligt in het Noord-Oosten van Brazilië, in de deelstaat Alagoas. Mijn moeder Cicera heeft mij vrij kort na mijn geboorte ter adoptie afgestaan en op 5 juni 1976 ben ik naar Nederland gekomen.

Door de inzet van mijn adoptiemoeder Ineke heb ik mijn adoptie als een open adoptie ervaren. Ineke was het die van het begin af aan een nauw contact onderhield met mijn biologische familie in Brazilië. Zo klein als ik was, heeft Ineke mij altijd op het niveau van mijn leeftijd, zoveel mogelijk uitleg gegeven over het hoe en waarom van mijn adoptie. Nieuwsgierig als ik was, wilde ik al toen ik nog heel jong was, van alles weten. De antwoorden die ik kreeg waren overigens niet altijd even prettig om te horen. De verhalen over mijn verleden waren zeer beladen, maar door de openheid en warmte die Ineke in deze verhalen wist te brengen, kon ik mijn achtergrond een plaatsje geven.

Ten tijde van mijn adoptie, in de jaren zeventig, stond de systemische visie nog niet op de voorgrond in het adoptieproces, in tegendeel zelfs. Het kind, de biologische ouders en de adoptieouders zijn hierdoor naar mijn idee ernstig te kort gedaan. Ik ben via missiezusters naar Nederland gekomen. Dat adoptieproces was naar mijn idee veel te kort door de bocht. De zusters bepaalden zelf de regels en gang van zaken. Zo hadden ze onder meer onderling afgesproken dat er niet meer dan twee geadopteerde naar één Nederlands gezin mochten. Dit betekende dus automatisch dat mijn in 1978 geboren biologische zusje, dat ook ter adoptie is afgestaan, wel naar Nederland is gekomen maar niet bij ons mocht komen wonen. Mijn moeder Ineke wist hier van, ze heeft zich er hard voor gemaakt om mijn zusje ook bij ons te laten wonen, maar tevergeefs, de zusters wilden dat pertinent niet. Pijnlijk en wat een misser!

Natuurlijk, ook hierin kijk ik terug op de kennis van toen en de wetenschap van het nu. Maar toch, het is nog steeds moeilijk te bevatten. Ik beleef mijn adoptieproces positief. Wat natuurlijk niet automatisch betekent dat ik mijn (levens)pad zonder kronkels heb bewandeld. Zoals waarschijnlijk elk opgroeiend kind, en zeker het geadopteerde kind, maakte ik een identiteitsfase door. Om het eufemistisch uit te drukken; ik zorgde er voor dat Ineke mij goed zag in deze periode…

Door haar rust, haar begrip en door er altijd voor mij te zijn, vond ik de steun, de basis en veiligheid die ik nodig had. Ik mocht er zijn, ook als ik eens lekker (negatief) van me liet horen.Mijn rust haalde ik ook uit sport. In de vele trainingen per week kon ik veel kwijt. Ik was een zeer beweeglijk kind, door letterlijk en figuurlijk te bewegen kon ik laten zien wat er in me om ging. Ik was fanatiek in sport, had sterk de behoefte om uit te blinken. Voor mij als vanzelfsprekend koos ik na de middelbare school dan ook als beroepsopleiding voor het Cios, daarmee kon ik sportdocente worden. In die periode bij ik enkele malen, mede voor (studie)projecten naar Brazilië geweest. In die tijd heb ik ontdekt: roots kun je niet verbreken, de verbinding blijft altijd.

Daarna heb ik de overstap gemaakt naar de politie en ben ook daadwerkelijk werkzaam geweest als agente. Ook daarmee was ik niet tevreden en ik wilde graag hogerop. Was dit bewijsdrift? Misschien. In ieder geval ontdekte ik een aantal jaren later dat mijn kracht niet lag in het politiewerk. Ik heb mijn conclusies getrokken en ben weer gaan studeren. Dit keer heb ik mij gericht op een heel ander vak. Nu haal ik mijn passie en bezieling uit mijn werk als psychomotore therapeut, met als specialisme hechting, adoptie en pleegzorg. Hier voel ik mij als een vis in het water, daar ligt mijn kracht.

Ik ben getrouwd met mijn lief en wij hebben twee prachtige zonen. Zij kennen niet alleen Ineke als mijn moeder, ze zijn ook in Brazilië bij oma Cicera op bezoek geweest.

Lotte is de biologische dochter van afstandsmoeder Cicera.

‘We hebben iets kostbaars opgebouwd, dat koester ik met heel mijn hart’

Adoptieouder: Ineke Mangelmans
Leeftijd: 71 jaar
Moeder van: Pepijn en Lotte
Beroep: docente
Woonplaats: Poppel (België)

Op de school waar ik werkte, kwam op een dag een missiezuster vertellen over haar werk in Brazilië. Na afloop floepte ik er de vraag uit: “Hebben jullie ook wel eens kinderen voor adoptie?” Waarop ze zei: “Oh ja hoor, vaak zat.” Maar ze had het nog nooit daadwerkelijk gedaan. Twee dagen later ging ze terug. In die korte tijd hebben we veel besproken. De zuster ging in Brazilië naar een rechtbank en daar is geregeld hoe de adoptie in gang gezet kon worden… Zo ging dat toen.

De nonnen van een Brabants klooster zaten op een missiepost in het noordoosten van Brazilië, een streek met zeer veel armoede. Regelmatig vonden ze ’s ochtends baby’s voor de deur van de missiepost. Die werden daar gewoon achtergelaten, op de stoep.

Ons huwelijk bleef kinderloos en omdat ik me een leven zonder kinderen absoluut niet kon voorstellen, waren we al bezig geweest met adoptie in Oostenrijk. Dat was op niets uitgelopen. Daarom stonden we inmiddels ook ingeschreven voor pleegzorg. Maar het werd dus adoptie uit Brazilië. We hebben een stichting opgericht en Pepijn, onze oudste, was het eerste kind dat via deze stichting en deze zusters naar Nederland kwam. Later volgden er via deze route nog veel meer kinderen, ik schat zeker tachtig.

We mochten Lotte niet zelf ophalen in Brazilië. Ze werd door kennissen van de zusters naar Londen gebracht, daar hebben we haar in onze armen en harten gesloten. Wat was ze klein!

Al snel na aankomst in Nederland bleek ze heel ziek te zijn. Het riep bij mij veel vragen op. Ik kon het niet rijmen met mijn gevoel en wilde naar Brazilië om haar moeder te ontmoeten. Dat was mogelijk, want de zusters wisten wie zij was en waar ze woonde.Dat bezoek is misschien wel het moeilijkste wat ik ooit in mijn leven heb gedaan. Ik liet haar foto’s zien van Lotte. Ze mocht er eentje uitzoeken en koos er een waarop Lotte op schoot zat bij mijn vader. Toen voelde ik echt haar pijn. Zij heeft nooit een vader gehad, ze heeft hem niet eens gekend. Wat een gemis! We hebben samen gehuild en elkaar geknuffeld, ze had meteen een plek in mijn hart.

En ik dacht: wat raar eigenlijk, omdat ik toevallig geld heb en de mogelijkheden, mag ik jouw kind opvoeden. Eerder had ik mezelf wijsgemaakt: ze willen die kinderen niet. Vanaf dat moment besefte ik: dat is het helemaal niet, ze hebben de middelen niet, daardoor komt het. Daar heb ik me vervolgens heel lang schuldig over gevoeld.Van Pepijns familie weten we niet veel. Maar met Lottes moeder, Cicera heet ze, heb ik sindsdien contact gehouden. We zijn meerdere keren bij haar op bezoek geweest en Lotte heeft haar en haar oudste zus naar Nederland laten komen voor haar huwelijk. Lotte vroeg mij en Cicera toen om haar de trouwzaal in te begeleiden om haar aan haar man te geven. Zij liep tussen ons in en liet zien dat ze trots was op haar beide moeders. Ik vond de symboliek heel mooi. Alle aanwezigen waren geroerd.Cicera is haar moeder en ik ook. Ik heb daar totaal geen problemen mee.

Uiteraard is het niet altijd gemakkelijk geweest. Soms was het best moeilijk, zo’n pittig meisje in huis. Zelf ben ik altijd afschuwelijk braaf geweest. Zij prikte overal doorheen: de baard van Sinterklaas was nep, de juf deed wel lief maar was het niet echt. Van die dingen: dat zei ze gewoon en ze had nog gelijk ook, ze had altijd een punt.

Mijn man en ik zijn op een gegeven moment gescheiden. De kinderen waren toen ongeveer zes en zeven jaar oud. Dat vond ik nogal wat: haal je eerst kinderen van ver, ga je vervolgens uit elkaar. Eigenlijk kun je dat toch niet maken… Maar het kon niet anders. We zijn vervolgens bijna vijf jaar met z’n drietjes geweest. Toen heb ik mijn huidige man leren kennen en hem voorzichtig bij de kinderen geïntroduceerd. Ze kregen de tijd om te wennen. Na een jaar trok hij bij ons in. Hij had zelf geen kinderen en koos ook volledig voor hen.

Er is iets kostbaars tussen ons allen opgebouwd en dat koester ik met heel mijn hart. Van Pepijn heb ik geleerd om elke dag te genieten van het leven. Van Lotte heb ik geleerd om eerlijk mijn mening te zeggen, er niet omheen te draaien en grenzen te trekken.

Ineke is de adoptiemoeder van Lotte.